Hangi Çin: Tayvan’ın öyküsü!

Biz Çin Halk Cumhuriyeti’ne kısaca Çin diyoruz ama adında yine Çin geçen bir ülke var ki kurulduğu tarih çok daha eskilere dayanıyor. Bu ülke hepimizin adını duyduğu bir ülke, Tayvan.

Çin Halk Cumhuriyeti1949 Yılındaki Çin Halk Devrimi sonrası Çin Cumhuriyeti’nin yöneticilerinin Tayvan adasına kaçmasıyla koskoca Çin Cumhuriyeti bir kaç küçük adaya hükmeder duruma geldi. Çin Halk Cumhuriyeti, Tayvan’ın kontrolündeki topraklarda hak ilan etse de iç savaştan sonra herhangi büyük bir çatışma yaşanmadı. İlk başta batı, Çin Halk Cumhuriyeti ve Tayvan arasındaki çekişmelerde Tayvan’ı destekliyordu ama Çin Halk Cumhuriyeti, Birleşmiş Milletler’e girince ibre tam tersi yöne döndü. İki ülke de birbirlerinin toprakları üzerinde hak iddia ediyorlardı. Ve iki ülkede Birleşmiş Milletler’e iki ülkenin topraklarını da kendi toprakları olarak göstererek girmişlerdi. Bu karışık durumda Birleşmiş Milletler’e üye ülkeler her ne kadar komünist olsa da daha çok toprağı kontrolünde tutan ve neredeyse Tayvan’ın yüz katı nüfusu olan Çin Halk Cumhuriyeti’nin tarafını tuttular. Tayvan, Birleşmiş Milletler’den atıldı. Batı bloğu ülkeleri Tayvan’ı tanımayı bile bıraktı.

Bu küçük ülke dünyada tek başına kalmıştı. Ama Tayvan savunduğu hiç bir şeyden vazgeçmedi ve Çin Halk Cumhuriyeti’ne kafa tutmaya devam etti. Şuan sadece 17 devlet tarafından tanınsa da 1949’dan sonra hızla sanayileşen ve gelişen Tayvan, ithalatının bir buçuk katı olan ihracatıyla, Avrupa standartlarındaki yaşam koşullarıyla şüphesiz Çin Halk Cumhuriyeti’nden daha yaşanabilir bir ülke. Ayrıca Tayvan ihracatının %40’dan fazlasını Çin Halk Cumhuriyeti’ne yapıyor.

tayvanHepiniz biliyorsunuz ki Çin Halk Cumhuriyeti de Tayvan gelişirken boş durmadı. 1997’de komünizmi bırakıp batıya açıldığında dünya şoktaydı. Bu ülkede her şey o kadar ucuzdu ki sevkiyat ve vergiler dahil batı ülkelerinden çok daha ucuza (yarı fiyatından da daha ucuza) mal üretebilmek mümkündü. Tek sorun hala komünist partinin tek başına yönettiği bir ülke olması ve yönetimin çok sert kararlar alabilmesi yüzünden oluşan güvensizlikti ama batılı şirketler korkularını yenip Çin’e yatırım yapmaya başladılar. Çin Halk Cumhuriyeti yönetimi de komünist rejimdeki sert tutumlarını yumuşatıp yatırımcılara önem verdi. Ve 10 yıl içinde büyük bir patlama yaparak resmen dünyanın fabrikası haline geldi. Hala da inanılmaz bir hızda büyümeye devam ediyor.

Çin Halk Cumhuriyeti’nin bu hızlı büyümesi yüzünden dünyada bir korku oluştu çünkü Çin Halk Cumhuriyeti hızla kaynaklarını tüketiyordu. Ayrıca ordusunu da gün geçtikçe güçlendiriyordu. Çoğu kişi Tayvan’la savaşa girebileceğini düşünüyordu ama Çin yönünü güneydeki Spratly adalarındaki Vietnam ve Filipinler‘in üslerinin olduğu adalara çevirdi. Çin Halk Cumhuriyeti için şimdilik doğal gaz ve petrol gibi doğal kaynakları olan Spratly Adaları yıllardır diplomatik çekişme yaşadığı Tayvan’dan daha önemli gibi duruyor. Ama Tayvan’ın da Spratly Adaları’nda iki tane üssü var. Çin Halk Cumhuriyeti’nin bir sonraki hedefi belki de bu üslerin olduğu adalar olabilir.

Bu arada başka bir soru da; Hangi Çince? Çünkü dil bilimcilere göre Çince dil değil, dil ailesi ve Mandarin, Kantonca gibi birçok dile ayrılıyor. Tıpkı Türk dilleri ve Türkiye Türkçesi, Azerice, Kazakça arasındaki ilişki gibi…

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Etiketler: , , , , , , ,
Eklenme Tarihi: 14 Ekim 2016

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın